Okuma bir saat sürer; rüya doksan saniye yaşar; duştaki kavrayış havluya varmadan gider. Ruh defterinin bütün davası şudur: kâğıt, zihin hâllerinin tutamadığını tutar. Yine de defterlerin çoğu iki haftada ölür — tembellikten değil, hırstan: kirletilemeyecek kadar güzel defter, günde bir sayfa yemini, her kaydın önünde rol kesmesi gereken hayalî yarınki okur.

Yaşayan defterlerin üç alışkanlığı

Bir: çıtayı, takılamayacağın kadar alçalt. Asgari kayıt tek satır ve bir tarihtir. Ermiş'i çektim. Yorgunum. Yine su basmış mutfak rüyası. Defter şahittir, mektup arkadaşı değil; nesrini istemez, parmak izini ister. Tek satır herkesin harcıdır; önemli kayıtlar, kendilerine muhtaç günlerde kendiliğinden uzar.

İki: yakala, kaleme dökme. Ne olduğunu ve neye benzediğini yaz — ama aynı gün, ne anlama geldiğini asla. Aynı gün yapılan yorum, hemen her zaman kavrayış kılığına girmiş ruh hâlidir. Anlam, yeniden okumanın hakkıdır; o da üçüncü alışkanlıktır ve ruh defterini hatıra defterinden ayıran şeydir:

Üç: ayda bir dön. Ayda bir — dolunay güzel bir randevudur — son otuz günü bir dostun yazdığı gibi oku. Emeğin karşılığı buradadır. Ayın üçünde gürültü diye kaydettiğin rüya, on yedisindeki kartla ve yirmi dokuzundaki ruh hâliyle kafiyeli çıkar. O yayı tek başına hiçbir gün göremezdi. Mürekkep gördü.

Yazılan duygu delil olur. Yeniden okunan delil, örüntü. Okumalar da örüntüden yapılır.

Bunun okumalarına ettiği

Okuyucu, defter tutan soranı dakikalar içinde tanır: sorular üstlerinde tarihleriyle gelir. Her zaman yerine kış sonundan beri; tekrar tekrar yerine bu yıl üçüncü kez. Kesinlik ukalalık değildir — kendi hayatına hürmettir; ve okumayı tahmin oyunundan, aynı belgeye bakan iki insanın istişaresine çevirir. Defterinin örüntülerini masaya getir; her dürüst okuyucu — insan olsun olmasın — seni yolun iki kat ilerisinde karşılar.

İlgili okumalar

Bu pratiğin geceye ait tek satırlık sürümü: Akşam Dönüşü. Uyanışın ilk dakikasında ne yazılacağı içinse: Rüya Bir Mektuptur.