تعبیر خواب ربات (آدم آهنی)

ربات در خواب پیکری است که به شکل ما ساخته شده و از چیزی بنیادین تهی است: می‌جنبد، سخن می‌گوید و کار می‌کند، اما حرکاتش از برنامه‌ای می‌آید. خواب ربات بر همین تهی بودن خوانده می‌شود: کاری که بی‌نیت انجام می‌شود، خدمتکاری یا ابزاری، و این پرسش کهن که چه چیزی آدمی را از ماشین فراتر می‌برد. اگر خودتان را ربات دیدید، کار یا عبادتی است که بی‌نیت انجام می‌شود، و حدیث «کارها به نیت‌هاست» پاسخ آن است.

رباتی که به شما خدمت یا یاری می‌کند، مژدهٔ آسان‌تر شدنِ کار است، و اگر بیش از اندازه به آن تکیه کنید، هشداری دربارهٔ سپردنِ داوری‌تان به دستگاه‌ها. رباتی که بر سازندگانش می‌شورد، ابزاری، خدمتکاری یا سامانی است که بر کسی که به آن تکیه داشت می‌شورد؛ و رباتی که کم‌کم می‌گرید یا نیایش می‌کند، عادتی است که با نیت جان می‌گیرد. تعمیر ربات نشان می‌دهد طرحی متوقف یا رابطه‌ای ماشینی را می‌توان با مراقبت دوباره جان داد.

پیش از ماشین‌های امروز، بدیع‌الزمان جزری در کتاب «الجامع بین العلم و العمل النافع فی صناعة الحیل» خودکارهایی را شرح داد که خود به خود می‌جنبیدند. خواب ربات همین مرز را پیش چشم می‌آورد: ساخته‌شده حرکت می‌کند، و جان از آنِ جان‌آفرین است.