تعبیر خواب شکستن دندان (خرد شدن دندان)

شکستن، خرد شدن یا ریختن دندان‌ها از پرتکرارترین خواب‌های جهان است و هم‌زمان به توان، گفتار و تن دست می‌زند. نخست بر خاندان، سپس بر وام، و تنها پس از آن بر تن خوانده می‌شود. کدام دندان‌ها می‌شکنند، دردی هست یا نه، و با تکه‌هایشان چه می‌کنید؟ معبران دندان‌ها را خاندان و خویشان آدمی می‌خوانند: دندان‌های بالا خویشان پدری و دندان‌های پایین خویشان مادری؛ پس دندانی که می‌شکند یا می‌افتد، دگرگونی‌ای در خانواده است.

داستانی مشهور از پادشاهی می‌گوید که خواب دید همهٔ دندان‌هایش ریخته است: گزارنده‌ای گفت همهٔ خاندانت پیش از تو می‌میرند و رانده شد، و دیگری گفت عمرت از همهٔ خاندانت درازتر است و پاداش گرفت؛ معنا یکی بود، اما حکمت در گفتن. پیامبر مسواک را دوست می‌داشت و آن را پاک‌کنندهٔ دهان و مایهٔ خشنودی پروردگار خواند. و در زبان ما «دندان روی جگر گذاشتن» یعنی بی‌صدا تاب آوردن.

دردی که در فک یا دندان با آن بیدار می‌شوید از آنِ تن است، و باقیِ خواب بر خاندان خوانده می‌شود. دندانی که ترک برمی‌دارد، سختی‌ای با خویشاوندی است که آن دندان نشانش است، و با دیدار و نیکی ترمیم می‌شود؛ خرد شدن دندان‌ها هنگام سخن گفتن، سخنی است که خویشاوندی را می‌آزارد و بهتر است گفته نشود. دندانی لق، نگرانی‌ای خاص در خانواده است.

ریختن دندان بی‌درد، چون دندان‌های کودکی، دگرگونی و رشد است، و در خوانشی دیگر دندان افتاده وامی است که پرداخت می‌شود یا باری که زمین گذاشته می‌شود؛ دندان‌های کامل و سالم، عمر دراز است. روییدن دندان تازه، افزونی در خاندان است. نگاه داشتن دندان‌های افتاده در دست، نگاه داشتنِ چیزی است که از آنِ شماست، چون خویشاوندی یا مالی که طلب دارید. داستان آن دو گزارنده قاعدهٔ این باب است: چنین خوابی هرگز به کسی خبر مرگ گفته نمی‌شود.