Getirdiğin soru

Her okuyan aynı yerden başlar: ne sormak istersin? Ve neredeyse hiç kimse soruyla cevap vermez. İnsan bir hâlle cevap verir: bir isim, bir ay, baharda olmuş ve henüz bitmemiş bir şey. O hâli soruya çevirmek buranın ilk zanaatıdır ve öğrenilir. Sorular aşağı yukarı üç biçimde gelir. Kapalı olan evet ya da hayır ister; dar sorduğu için dar bir cevap alır. Zaman sorusu ne zaman diye sorar; okuma ona ancak yöntemin zamanı gerçekten taşıdığı yerde yetişir. Açık olan ise — burada ne kımıldıyor, önümdeki en güçlü yol hangisi — okumaya en geniş alanı, sorana da yanında götüreceği en çok şeyi bırakır. İlk sorunun altında çoğu zaman ikinci bir soru durur. Geri döner mi, çoğu kez daha sessiz bir şeyi taşır: artık beklemeyi bırakmam olur mu? Burada buluşan gelenekler, bir işi öne koymanın düzenli yollarını çoktandır bilir. İslam amelinde istihare, bir karar için hidayet dilenen bir namazdır: hayrın yaklaştırılmasını, zararın uzaklaştırılmasını ister; sonradan çözülecek bir işaret gönderilmesini değil. Âlimler onun ne kadar tekrarlanabileceğinde aynı şeyi söylememiştir, ve bu bir sayma işi değildir. Okuyanlar da aynı değildir: kimi açıklık için ikinci bir bakışı uygun görür, kimi üçüncü soruşu suyu bulandırmak sayar. Bir çizgi var; senin tarafında kalması iyidir. Kendi yolun, kendi vaktin, kendi engellerin üzerine soru senindir. Bir başkasının seçeceği şey üzerinde yetki isteyen soru ise başka bir şeydir; bu zanaatlar böyle bir iddiada hiç bulunmadı. Bu yıl yalnızca tek bir soru sorabilseydin, hangi biçimi alırdı: bir evet mi, bir ne zaman mı, yoksa burada gerçekte ne kımıldıyor mu?